Kategori: Makaleler

Mekke’de Sigara İçiliyor Mu? Bir Genç Yetişkinin Gözlemleri ve Hikayeleri Herkesin aklında bir Mekke imgesi vardır: Kutsal topraklar, her yıl milyonlarca Müslümanın hac ibadetini yerine getirdiği şehir… Ancak Mekke’yi bir de sigara içenlerin gözünden düşünmek belki de çoğumuzun aklına gelmemiştir. Bunu yazmaya başlamamın sebebi, tam da bu soru: Mekke’de sigara içiliyor mu? Evet, belki biraz garip bir konu ama günümüz dünyasında dini, kültürel ve sosyal alışkanlıkların kesiştiği noktada, sigara gibi bağımlılık yaratan bir alışkanlığın nasıl şekil aldığını merak etmek aslında çok da yanlış değil. Ben de, hem verileri hem gözlemlerimi harmanlayarak bu yazıyı yazmaya karar verdim. Gelin, Mekke’de sigara içme…

Hârûn İsminin Kökeni ve Toplumsal Cinsiyet Perspektifinden İncelenmesi Sokakta duyduğumuz, öykülerini dinlediğimiz, bazen tanımadığımız birinin adı. Her bir isim, bir kimlik taşır; ancak bazen bu kimlik, toplumsal normlar ve anlayışlarla şekillenir. Hârûn ismi de bunun önemli örneklerinden biridir. — Hârûn İsminin Kökeni: Tarihsel Bir Bağlam Hârûn ismi, köken olarak Arapça’ya dayanır ve “ağaç, dağ” gibi doğal öğelerle bağlantılı olarak anlamlandırılır. Fakat tarihsel bağlamda, bu isim en çok Hârûn er-Reşîd (766-809) adlı Abbâsî halifesinin ismiyle ilişkilendirilir. Hârûn er-Reşîd, Orta Çağ İslam dünyasında büyük bir yönetici olarak tanınır ve birçok edebiyat eserine ilham kaynağı olmuştur. Bu ismin Arap dünyasında da derin bir…

Edebiyatın Dönüştürücü Gücü: Siyaset ve Sözcüklerin Dansı Kelimeler, tıpkı bir ressamın paletindeki renkler gibi, dünyayı yeniden şekillendirme gücüne sahiptir. Bir metin aracılığıyla tarih yeniden yazılabilir, bir roman karakteri aracılığıyla toplumun vicdanı sorgulanabilir, bir şiirle insan ruhunun en derin katmanlarına ulaşılabilir. Bu bağlamda, Kağıthane’deki siyasi atmosferi, Ak Parti ilçe başkanının kimliği üzerinden okumak, yalnızca bir isim öğrenmekten öte, edebiyat perspektifiyle toplumun duygu ve düşünce dokusunu kavramak anlamına gelir. Semboller burada sadece bir kişi değil, kolektif bir kimliğin ve yerel hafızanın temsilcisi olarak işlev görür. Metinler Arası İlişkiler ve Siyasal Anlatılar Roland Barthes’ın “yazarın ölümü” teorisi ile başlamak gerekir: bir metin, yazıldığı…

Kişisel Merak ve Basit Bir Eylemin Psikolojisi Bazen insan davranışlarını anlamak için en sıradan eylemler bile ilginç ipuçları sunar. Jiletle pürüzsüz bacak almak, yalnızca fiziksel bir bakım rutini gibi görünse de, altında karmaşık bilişsel, duygusal ve sosyal süreçler yatar. Bu yazıda, söz konusu alışkanlığı psikolojik bir mercekten ele alacak ve davranışlarımızın ardındaki motivasyonları, dikkat süreçlerini ve sosyal baskıları keşfedeceğiz. Kendi gözlemlerimden yola çıkarak, bu basit eylemin bile kişinin kendilik algısını, güvenini ve sosyal ilişkilerini nasıl etkileyebileceğini fark ettim. Günlük rutinlerimiz, çoğu zaman fark etmediğimiz bilişsel otomasyonlar ve duygusal tepkilerle örülüdür. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Dikkat, Algı ve Motor Kontrol Jilet kullanmak,…

Halk Eğitim Merkezlerinde Hoca Olmak: Bir Genç Yetişkinin Hızlı Rehberi Halk eğitim merkezlerinde nasıl hoca olunur? diye soranlar için öncelikle şunu söyleyeyim: “Başına gelen her şeyi ciddiye al, ama hiçbir şeyin seni fazla ciddiye almasına izin verme.” İster İzmir’de bir kafede, ister kendi odanda, isterse de bir çay bahçesinde, herkesin her konuda fikir sahibi olduğu bir dünyada bu soruyu sormak ne kadar ciddi bir karar olabilir ki? Bunu kendi çapında eğlenceli bir şekilde anlatmaya karar verdim. Çünkü en başta şunu anlaman gerekiyor: Hoca olma süreci, her ne kadar bazen çok ciddi görünse de, aslında bir oyun gibi. Halk Eğitim Merkezleri:…

Halk Eğitimi Hangi Eğitim Türüdür? Halk eğitimi, aslında çoğumuzun hayatında çok önemli bir yer tutar ama ne yazık ki bazen tam olarak ne olduğuna dair bir fikir sahibi olmayabiliriz. “Halk eğitimi” deyince aklımıza genellikle kurslar, halk oyunları, okuma yazma kursları gelir. Ancak bu kavram, sadece bu sınırlı örneklerle tanımlanamayacak kadar geniş ve derin bir alanı kapsar. Peki, halk eğitimi tam olarak hangi eğitim türüdür? Hadi, gelin, bunu biraz açalım ve bu konuda kafamızdaki bazı soru işaretlerini kaldıralım. Halk Eğitimi Nedir? Halk eğitimi, adından da anlaşılacağı üzere, halkı eğitmeyi amaçlayan bir eğitim türüdür. Burada dikkat edilmesi gereken nokta, eğitim verilen grubun…

Güç, Kurumlar ve Japon Balığı: Siyasi Bir Analiz Güç ilişkilerini, toplumsal düzeni ve yurttaşlık olgusunu düşündüğümüzde, sıradan gibi görünen konular bile şaşırtıcı derecede sembolik anlamlar taşıyabilir. Örneğin Japon balığının yaşam alanı… Basit bir akvaryum, kimi zaman bir devletin kurumları kadar karmaşık bir düzeni simgeler. Peki, Japon balığına çeşme suyu konur mu? Bu soru, görünüşte hayvan bakımıyla ilgili bir pratik sorundur; fakat analitik bir mercekten bakıldığında iktidar, meşruiyet ve katılım gibi kavramları tartışmak için bir metafor haline gelebilir. İktidarın Sınırları ve Simgesel Alanlar İktidar, yalnızca yasalarla veya fiziksel güçle sınırlı değildir. Michel Foucault’nun disiplin ve gözetim teorileri çerçevesinde, akvaryum bir mikrokozmos,…

Deprem Eşya Parası Verilecek Mi? Geleceğe Dönük Bir Bakış Türkiye, coğrafi konumu gereği, depremlerle yaşayan bir ülke. Özellikle büyük şehirlerdeki deprem riski, yıllardır hep gündemde olan bir konu. Son zamanlarda deprem sonrası eşya parası verilmesi gibi bir tartışma baş gösterdi. Depremler her zaman yıkıcı olmuştur, ama devletin ve toplumun bu konuda nasıl bir yol izleyeceği, özellikle 5-10 yıl sonrası için büyük bir soru işareti. Deprem eşya parası verilecek mi? sorusu, hem bireylerin hem de toplumu oluşturan yapıları doğrudan etkileyebilir. Gelecekte, bu konuda ne gibi gelişmeler olabilir? Bu soruya farklı açılardan bakmayı ve kendi hayatımdan örnekler vererek düşündüklerimi paylaşmayı istiyorum. Deprem…

1 Temmuz 1926’da Kabul Edilen Kabotaj Kanunu ve İnsan Psikolojisi Üzerinden Değişim Deniz kenarında yürürken dalgaların kıyıya vuruşunu izlemek, bana her zaman bir içsel sorgulama hissettirmiştir. İnsan, kendi sınırlarını keşfederken bir ülkenin de sınırlarını nasıl koruduğunu düşünmekle meşgul olabilir mi? İşte 1 Temmuz 1926’da kabul edilen Kabotaj Kanunu, yalnızca hukuki bir düzenleme değil, aynı zamanda bireylerin ve toplumun psikolojisi üzerinde de derin etkiler bıraktı. Bu yazıda, Kanun’un bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarını, psikolojik araştırmalar ve vaka çalışmaları ışığında keşfedeceğiz. Bilişsel Psikoloji Perspektifi: Algılar ve Ulusal Kontrol Kabotaj Kanunu ile Türkiye, kendi limanlarında ve kıyılarında yalnızca Türk bayraklı gemilerin ticaret yapmasına…

İştah Kaybı Ne Anlatır? Sosyolojik Bir Bakış Bazen fark ederiz ki yemek masasına oturduğumuzda, tabak önümüzde dururken bile iştahımız kaybolmuştur. Bu deneyim, sadece biyolojik bir durumun ötesinde, toplumun bize dayattığı normlar, ilişkiler ve kültürel beklentilerle de iç içe geçmiştir. Sosyolojik merakla bakınca iştah kaybı, bireysel bir sağlık belirtisi olmanın yanı sıra, sosyal dünyanın karmaşık bir yansımasıdır. İnsanlar olarak, yalnızca kendi bedensel sinyallerimizi değil, aynı zamanda çevremizden gelen mesajları da hissederiz. Peki, iştah kaybı neyin belirtisi olabilir ve bu durum toplumsal bağlamda nasıl yorumlanabilir? İştah Kaybının Temel Kavramları Öncelikle iştah kaybını tanımlamak gerekir. Tıbbi literatürde anoreksiya olarak bilinen bu durum, yemek…