Günlük İzler Yazılar

Tasavvufta Futuhat: Tarihsel Bir Perspektif Geçmişi anlamak, yalnızca tarihsel olayları birer satırda sıralamak değil, bu olayların arkasındaki derin anlamları, toplumsal dönüşümleri ve insan zihninin zaman içindeki evrimini keşfetmektir. Geçmiş, bugüne dair bir pusula işlevi görebilir; çünkü tarih, insanlığın yaşadığı deneyimlerin ve öğrendiği derslerin toplamıdır. Tasavvufun en derin kavramlarından biri olan futuhat, tam da bu noktada, bireyin içsel yolculuğunun ve tasavvufi düşüncenin toplumsal dönüşümünü anlamamıza yardımcı olabilecek bir anahtar sunar. Peki, futuhat nedir ve tasavvufun tarihinde nasıl bir yer tutar? Futuhat, kelime anlamıyla “zaferler” ya da “fethiyat” olarak çevrilebilecek bir terimdir. Ancak tasavvufî anlamda, bir insanın içsel dünyasında gerçekleşen manevi zaferler,…

Füruğ Ne Demek? İslam Hukuku Perspektifinden Ekonomik Bir Değerlendirme Hayat, insanlara sürekli olarak seçim yapmayı zorunlu kılar. Hangi yolu seçeceğimiz, hangi mal ve hizmeti tercih edeceğimiz ya da hangi değerleri savunacağımız, her zaman sınırlı kaynaklarla alakalı bir karar süreci içerir. Bir ekonomist bakış açısıyla, bu seçimlerin her biri aslında bir fırsat maliyeti yaratır; yani, her seçimin, başka bir alternatifin kaybı ile sonuçlandığını unutmamak gerekir. Ancak bu tür ekonomik seçimler sadece bireysel düzeyde gerçekleşmez. Toplumların değerleri, normları ve inançları da bu seçimleri derinden etkiler. İslam hukukunda (fıkıh) yer alan “füruğ” kavramı, tam olarak böyle bir çatışma ve seçim meselesiyle ilgilidir. Füruğ,…

Fotoğrafçılık Bölümü İçin Ne Gerekli? Bir Ekonomi Perspektifi Kaynaklar sınırlı olduğunda, elimizde olanla en doğru seçimi yapmanın sonuçlarını düşünmek yaşamın her alanında önemlidir. Bir kişi, bir aile veya bir toplum, sınırlı kaynaklarla karar vermek zorunda kaldığında, fırsat maliyeti kaçınılmaz bir şekilde gündeme gelir. Fotoğrafçılık bölümü için ne gerekli sorusu da ekonomi bağlamında böyle bir değerlendirmeyi hak eder. Bu yazıda mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden fotoğrafçılık eğitiminin gerekliliklerini, piyasadaki konumunu, fırsat maliyetlerini ve geleceğe dönük olası ekonomik senaryoları geniş bir çerçevede ele alacağız. Mikroekonomi: Bireysel Seçimler ve Fırsat Maliyeti Bir öğrenci için üniversite tercihi, bir yatırım kararı gibidir. Kaynaklar sınırlıysa…

Flüt mü Fülüt mü? Bir Felsefi Bakış Dil, insanlığın en önemli iletişim araçlarından biridir. Fakat, dilin ne kadar güçlü bir anlam taşıdığını düşündüğümüzde, aslında dilin sadece anlamı taşımadığını, aynı zamanda gerçekliği şekillendirdiğini de fark ederiz. Mesela, bir müzik aletinin ismini telaffuz ettiğimizde, o sadece bir kelime olmaktan çıkar ve insanlık tarihi, kültürel miras ve bireysel deneyimlerin bir yansımasına dönüşür. Peki, flüt ya da fülüt dediğimizde ne anlıyoruz? Bu iki kelime arasındaki fark, sadece dilin evrimiyle ilgili bir mesele mi, yoksa daha derin felsefi bir sorunun parçası mı? Bu yazıda, “flüt mü fülüt mü?” sorusunu üç felsefi perspektiften inceleyeceğiz: ontoloji (varlık…

Selimiye Nasıl Bir Yerdir? Antropolojik Bir Perspektif Dünya üzerinde her köşe başında farklı bir kültür, farklı bir yaşam tarzı ve benzersiz bir kimlik bulunur. Selimiye de bu çeşitliliğin izlerini taşıyan, hem tarihi hem de toplumsal dokusu bakımından ilginç bir örnektir. Bir yeri keşfetmek, sadece onun fiziksel yapısını gözlemlemek değil; aynı zamanda o yerdeki insanların kültürlerini, ritüellerini, sembollerini, sosyal yapılarını ve kimliklerini anlamaktır. Peki, Selimiye nasıl bir yerdir? Bu soruya antropolojik bir bakış açısıyla yaklaşmak, sadece bir kasaba ya da semtten öteye geçerek, insanların birbirleriyle kurduğu ilişkileri, değerler sistemlerini ve kimliklerini anlamamıza yardımcı olur. Selimiye’nin Kültürel Zenginliği Selimiye, Türkiye’nin en bilinen…

Bir dilin adının kökeni üzerine düşünürken zihnimde beliren o ilk merak hissini hiç unutamam. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçlerle ilgilenen biri olarak bazen günlük bir kelimenin, bir adın bizi nasıl içsel sorgulamalara sürüklediğini izlemek büyüleyici oluyor. “Polonya diline neden Lehçe denir?” sorusu da tam böyle bir noktadan çıkıyor: dilin adının ardında yatan tarihsel, kültürel ve psikolojik kodlara baktıkça kendi kimlik algımızı da sorguluyoruz. Polonya Diline “Lehçe” Denmesinin Kökeni Polonya dili, İngilizce’deki Polish ifadesi gibi kendi adlandırmasında “Polski” adıyla bilinir. Türkçede ise “Lehçe” tabiri esasen Polonya’nın eski Roma ve Osmanlı kaynaklarında yer aldığı şekliyle “Leh” (Latince Lechia) kelimesinden gelir.…

Fin Hamamı Diğer Adı Nedir? Gelenekten Günümüze Bir Yolculuk Birçoğumuz, vücudu arındırmak ve rahatlamak için çeşitli yöntemler ararız. Sıcak bir duş, bir banyo ya da spa… Peki, ya bir fin hamamı? Finlandiya’nın simgelerinden biri olan bu geleneksel sauna türü, sadece bir temizlik aracı değil, derin bir kültürel mirası da taşır. Fakat belki de asıl merak ettiğiniz soru şu: Fin hamamı gerçekten yalnızca “sauna” mı? Bu iki terim aynı şeyi mi ifade eder, yoksa fin hamamının başka bir adı var mı? Bugün, fin hamamının tarihine ve kültürel anlamına göz atacağız. Hem geleneksel hem de modern bir bakış açısıyla, “Fin hamamı”nın kimlik,…

Rota Açısı Nasıl Hesaplanır? Bir Yön Arayışı Bazen hayat, bir harita gibi olur. Yönünüzü bulmakta zorlandığınız anlar olur; bir türlü nereye gittiğinizi, ne yapmak istediğinizi bilemezsiniz. Ama bir şeyler olur ve bir anda, gözlerinizi yolda tutarak ilerlemek için bir yön bulursunuz. İşte, rota açısının hesaplanması da bana tam olarak bu duyguyu yaşatıyor. Hayatla ilgili bir yön bulma süreci gibi… Ama önce, bir hikayem var. Gözlerim Yolda, Zihnimde Bir Rota Geçen yaz, Kayseri’deki o kasvetli sabahlarından biriydi. Erken kalkmıştım; biraz gökyüzüne bakıp ruhumu dinlendirmek istiyordum. Ama yapmam gereken işler, bir yandan da kafamdaki “bu kadar şey arasında yönümü nasıl bulurum?” sorusu…

Dünyanın En İyi Filmi Hangisi? Bir Felsefi Analiz Bir sabah kahvemi yudumlarken, aklımda bir soru beliriyor: “Gerçekten neyi biliyoruz ve neye inanıyoruz?” Bu, felsefenin en derin sorularından biri olan bilgi kuramının (epistemoloji) bir parçasıdır. Ancak bu soru, sadece doğruyu ve yanlışı anlamakla ilgili değil. Aynı zamanda, farklı insanların bakış açıları, deneyimleri ve değer yargıları üzerinden şekillenen bir dünyada, en iyi film hangisidir? Sadece bir “film” değil, bir deneyim olarak karşımıza çıkan, insanlığın görsel bir yansıması olan bu eser; farklı bireylerin, toplumların ve kültürlerin farklı algılarına hitap eder. Bir filmi “en iyi” olarak tanımlamak, sadece estetik bir değerlendirme meselesi değil, aynı…

Meşe Fıçı Kaç Litre? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Kelimeler, yalnızca birer taşıyıcı değil, dünyayı şekillendiren, anlamın katmanlarını aralayan, hissedilen gerçekliklerin kapılarını açan varlıklardır. Bir edebiyatçı için, her nesne, her sembol bir anlam dünyasına işaret eder; bir kitap sayfasının her satırı, bir karakterin yaşamının, düşüncelerinin, hatta sırlarının bir yansımasıdır. “Meşe fıçı” gibi bir nesne, görünüşte basit ve işlevsel olabilir, ancak derinlemesine bakıldığında, zengin bir anlatı potansiyeli taşır. Bütün bir yaşamın sığabileceği, zamanın içindeymiş gibi duran bir nesne olabilir; dolayısıyla “meşe fıçı kaç litre?” sorusu, bir edebi anlatıda, salt bir bilgiye dönüştürülemeyecek kadar derin anlamlar taşır. Bu yazıda, meşe fıçıyı sadece bir…